Arıcılık Sigortası (TARSİM) 2026: Kapsam, Prim Desteği ve Başvuru

Arıcılık sigortası, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında devletin primin yarısını ödediği bir risk yönetimi aracıdır. Bir kovanı bir fırtına, bir sel ya da bir trafik kazası söndürdüğünde geri gelen şey sadece arı değildir; o kovanın bir yıllık emeği, bal potansiyeli ve ana arısıdır. Bu rehberde 2026 tarife ve talimatlarına göre teminatları, prim desteğini, indirimleri, kapsam dışı durumları ve başvuru adımlarını sırasıyla bulacaksınız.

Yazının tamamı TARSİM’in resmî 2026 tarife ve talimatları ile Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayımladığı kabul şartlarına dayanır. Prim tutarı kişiye ve kovana göre değiştiği için burada tek bir rakam değil, hesabın nasıl yapıldığı anlatılır.

Devlet destekli arıcılık sigortası nedir?

TARSİM (Tarım Sigortaları Havuzu), tarım sektöründeki riskleri havuz sistemiyle paylaştıran ve primin belirli bir bölümünü devlet bütçesinden karşılayan bir yapıdır. Arıcılık sigortasında poliçede yazılı primin %50’si devlet tarafından karşılanır. Üreticinin ödeyeceği kalan tutarın %25’i peşin alınır, geri kalanı en fazla 5 eşit taksitle tahsil edilir.

Bu destek, sigortayı “lüks bir gider” olmaktan çıkarır: kovan başına ödenen tutar, tek bir kovanın bile yenilenmesinin maliyetiyle kıyaslandığında ciddi biçimde küçük kalır. Yine de karar verirken prim tutarını kovan sayınızla çarpıp yıllık toplam yükü görmek gerekir; kovan ekonomisi üzerine hazırladığımız arıcılık kazancı hesabı bu hesabı yapmanıza yardımcı olur.

Hangi riskler teminat altında?

Arıcılık sigortası, kovanlarda doğrudan meydana gelen zararları belirli bir risk listesiyle sınırlar. 2026 genel şartlarına göre teminat kapsamındaki riskler şunlardır:

• Fırtına ve hortum
• Yangın
• Heyelan
• Deprem
• Sel ve su baskını
• Taşıt çarpması
• Vahşi hayvan saldırısı
• Kovanların nakliyesi sırasında çarpma, çarpışma, devrilme ve yanma

Listeye bakıldığında sigortanın mantığı netleşir: teminat, dışarıdan gelen ani ve şiddetli olayları kapsar. Arının kendi biyolojisinden, bakım eksikliğinden veya hastalıktan kaynaklanan kayıplar bu mantığın dışında kalır.

Nakliye teminatı: kaç kez, hangi şartla?

Göçer arıcılık yapan işletmeler için en değerli kalem nakliye teminatıdır; çünkü kovanların yolda geçirdiği saatler, riskin en yoğun olduğu zamandır. Poliçe süresi içinde en fazla 4 nakliyat riski teminata dahildir. Bu sayının üzerinde nakliyat yapılırsa her bir nakliyat için nakliyat riski priminin %25’i kadar ilave prim alınır.

Kritik ayrıntı şudur: kapsam, taşıma sırasında meydana gelen çarpma, çarpışma, devrilme ve yangın gibi olayları kapsar; kovanların araca yüklenmesi, aktarılması ve boşaltılması sırasında oluşan zararlar kapsam dışıdır. Yani kovanı rampaya çıkarırken deviren bir forklift, sigortanın konusu değildir. Göç planlaması yapıyorsanız gezginci arıcılık rehberi ve kovan taşıma yazılarımızdaki sabitleme ve havalandırma kontrollerini sigorta öncesi hazırlık olarak okuyun.

Kovan sigorta bedeli nasıl belirlenir?

Tazminat hesabının temeli poliçede yazılı kovan sigorta bedelidir. Bu bedel tek bir toplam değildir; kovan, arı kolonisi ve bal olarak unsurlara ayrılır ve bu ayrım poliçe üzerinde gösterilir. Hasar anında hangi unsurun ne kadar zarar gördüğü bu ayrıma göre değerlendirilir.

Bedeli belirlerken iki hata sık yapılır. Birincisi, kovan bedelini olduğundan düşük göstermek: prim düşer ama hasar anında alınan tazminat da düşer, çünkü tazminat poliçedeki bedelle sınırlıdır. İkincisi, bal ve koloni değerini hesaba katmamak: güçlü bir koloninin bal potansiyeli, ahşap kovanın bedelinden yüksek olabilir. Gerçekçi bir bedel için kovan tipi, koloni gücü ve bölgenizin ortalama bal verimini birlikte düşünün.

Bir sınır daha var: çerçeveler ve petekler teminat kapsamında değildir. Petek, mum ve çerçeve masrafı sigorta bedelinin dışında kalır.

Kabul şartları: kayıt sistemi ve plakalı kovan

Arıcılık sigortasında üç kabul şartı vardır ve üçü de eksiksiz sağlanmalıdır:

1. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın belirlediği kayıt sistemlerine kayıtlı olmak.
2. İşletmede bulunan, kayıt sistemine işli bütün kovanların sigortalanması.
3. Kovanların plakalı olması.

İkinci madde en çok takılınan noktadır: “sadece yayladaki kovanları sigortalatalım” gibi bir seçim yapılamaz. Kısmi sigorta kabul edilmediği için önce kayıt sistemindeki kovan sayınızın güncel olması gerekir. Kayıt, plaka ve belge süreçlerini adım adım AKS ve arıcılık belgesi rehberinde anlattık; sigorta başvurusundan önce oradaki kontrol listesini tamamlayın.

Prim ne kadar? Devlet yarısını ödüyor

2026 tarife tablosunda teminat bazlı oranlar ayrı ayrı verilir: deprem için %0,30, yangın için %0,14, kovan nakliyesi için %0,27 gibi. Tablonun toplam satırı %1,0’dır; müşterek sigorta oranı ise %10’dur, yani hasarın %10’u üreticinin üzerinde kalır.

Bu oranları kovan sigorta bedeliyle çarptığınızda brüt primi bulursunuz. Örneğin toplam tarife %1,0 üzerinden hesaplanan primin yarısını devlet karşıladığı için üreticiye kalan yük, brüt primin yaklaşık yarısıdır. Kesin rakam; kovan sayısı, kovan başına bedel, seçilen teminatlar ve aşağıdaki indirimler girildikten sonra acente sisteminde oluşur. Bu nedenle “2026’da kovan başına şu kadar” diye tek bir sayı vermek yanıltıcı olur.

İndirimler: primi yarıya kadar düşürebilir

Tarife ve talimatlar, belirli üretici gruplarına prim indirimi tanır. 2026 için uygulanan başlıca indirimler:

• Tarımsal üretim planlaması kapsamındaki işletmeler: %10
• Kadın üretici: %10
• 40 yaş ve altı (genç çiftçi): %5
• %40 ve üzeri engelli üretici: %5
• Şehit yakını veya gazi: %5
• Primin tamamının peşin ödenmesi: %5
• Birinci derece tarımsal örgüt üyeliği: %5
• Toplu poliçe (tarımsal amaçlı örgüt kanalıyla): işletme sayısına göre %10 ile %25 arası

İndirimlerin üstünde bir sınır var: toplam indirim tutarı poliçe priminin %50’sini geçemez. Başvuru sırasında bu indirimlerden hangilerine hak kazandığınızı belgelemek gerekir; örneğin kadın üretici indirimi için kayıt sistemindeki bilginin güncel olması gerekir. Devletin üreticiye sağladığı diğer kalemleri 2026 arıcılık destekleri yazımızda topladık.

Teminat dışı kalan durumlar: en sık yanlış anlaşılan kısım

Sigortanın neyi kapsamadığını bilmek, neyi kapsadığını bilmekten daha önemlidir. Çünkü beklenti yanlış kurulduğunda hasar anında hayal kırıklığı büyük olur. Teminat dışı kalan başlıca durumlar:

• Hırsızlık, kovan değiştirme ve nedeni ispat edilemeyen kayıplar
• Arının kovanı terk etmesi (oğul veya terk)
• Zirai ilaçlama sonucu kovanın sönmesi
• Arının zarar gördüğü her türlü hastalık (varroa, nosema, yavru çürüklüğü dahil)
• Teminat kapsamındaki bir riskin yol açtığı dolaylı zararlar
• Yükleme, aktarma ve boşaltma sırasındaki hasarlar
• Yağmacı arı ve arı kuşu saldırısı kaynaklı koloni kayıpları
• Donma, bakım ve besleme yetersizliği, kışlatma hataları sonucu sönme

Bu liste, sigortanın yerini doldurmadığı işleri açıkça gösteriyor: hastalık yönetimi, kışlatma disiplini ve besleme planı sigortayla değil, doğru arıcılık pratiğiyle çözülür. Varroa mücadelesi ve kış hazırlığı yazılarımız bu boşluğu doldurmak için var.

Başvuru adımları

1. Kayıt sistemini güncelle: Kovan sayısı, plaka ve işletme bilgileri Tarım ve Orman Bakanlığı sisteminde güncel olmalı.
2. TARSİM’e üye sigorta şirketi veya acenteye başvur: Poliçe yalnız bu kanaldan düzenlenir.
3. Önbilgi formunu doldur: Kovan sayısı, kovan başına sigorta bedeli ve kovan/koloni/bal ayrımı beyan edilir.
4. Sistem kontrolü ve risk incelemesi: TARSİM beyanı kontrol eder; uygun görülmeyen risklere teminat verilmez.
5. Poliçeyi tanzim et: Poliçe, bilgilendirme formu ve KVKK aydınlatma metni SMS veya e-posta ile gönderilir.
6. Primi öde: Peşin veya %25 peşin + 5 taksit seçeneklerinden birini kullan.

Hasar anında ne yapmalı?

Hasar bildirimi geciktirildiğinde tazminat süreci zorlaşır. Olay sonrası ilk iş, zararın fotoğraflarla ve mümkünse videoyla belgelenmesidir: kovanların konumu, devrilme yönü, plaka numaraları ve çevredeki hasar görüntülenmeli. Ardından poliçeyi düzenleyen acenteye süre kaybetmeden bildirim yapılmalı ve hasar tespiti için gelecek ekiple birlikte kovanları yerinden oynatmadan beklenmelidir. Kovanları hızla toparlamak doğru bir içgüdüdür ama tespit öncesi yapılan müdahale, zararın boyutunu kanıtlamayı zorlaştırabilir.

Poliçe yıl içinde kovan ekleme veya bedel artışı gerektiriyorsa zeyil işlemi yapılır. Kovan eklemede prim tahsilatı, poliçenin kalan süresine göre kademeli oranlarla hesaplanır; sürenin üçte ikisinden fazlası geçmişse primin tamamı tahsil edilir.

Sık sorulan sorular

Arıcılık sigortası zorunlu mu?

Hayır, devlet destekli arıcılık sigortası isteğe bağlıdır. Ancak Tarım ve Orman Bakanlığı kayıt sistemine kayıtlı tüm kovanların birlikte sigortalanması şartı vardır; kovanların bir kısmını sigortalamak mümkün değildir.

Kovan başına prim ne kadar?

Prim, kovan sigorta bedeli ile seçilen teminatların tarife oranlarına göre hesaplanır. 2026 tarife tablosunda toplam tarife oranı %1,0 olarak yer alır ve primin %50’si devlet tarafından karşılanır. Kesin tutar, üye sigorta şirketinin sisteminde kovan bedeli ve indirimler girilerek hesaplanır.

Arı hastalığı veya varroa kaybı sigorta kapsamında mı?

Hayır. Arının zarar gördüğü her türlü hastalık teminat dışıdır. Aynı şekilde zirai ilaçlama sonucu kovanın sönmesi, hırsızlık, arının kovanı terk etmesi ve kışlatma kaynaklı sönmeler de kapsam dışıdır.

Poliçe yıl ortasında iptal edilirse prim iade edilir mi?

Poliçe başlangıcından sonraki ilk 7 gün içinde hasarsız iptalde prim tahsil edilmez. Poliçe süresinin üçte ikisi geçtikten sonra yapılan iptallerde ise prim iadesi yapılmaz. Ara dönemde iptal edilirse kısa dönem esasına göre kademeli tahsilat uygulanır.

Göçer arıcılıkta nakliye de teminat altında mı?

Evet. Kovanların nakliyesi sırasında çarpma, çarpışma, devrilme ve yanma gibi zararlar teminata dahildir. Ancak poliçe süresi içinde en fazla 4 nakliyat riski karşılanır; bunun üzerindeki her nakliyat için %25 ilave prim alınır. Yükleme ve boşaltma sırasındaki hasarlar kapsam dışıdır.

İlgili finansman rehberi: Kovan alımını kredi ile finanse etmeyi planlıyorsanız arıcılık kredisi rehberi (Altın Kovan Kredisi, genç/kadın çiftçi limitleri, faiz desteği ve belgeler) bu yazının devamı niteliğindedir.

Kaynakça

• TARSİM (2026). Devlet Destekli Arıcılık Sigortası Tarife ve Talimatları. Tarım Sigortaları Havuzu, Ankara.
• TARSİM. Arıcılık Sigortası: Kapsam, Kabul Şartları ve Poliçeleşme Süreci. tarsim.gov.tr
• T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü. TARSİM – Sıkça Sorulan Sorular. tarimorman.gov.tr
• 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu.
• Cumhurbaşkanlığı (2026). Tarım Sigortaları Havuzu Tarafından 2026 Yılında Kapsama Alınacak Riskler, Ürünler ve Bölgeler ile Prim Desteği Oranlarına İlişkin Karar.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; poliçe şartları ve prim tutarı için yetkili sigorta şirketi veya acentenize başvurun.