ANA ARI SOYKÜTÜĞÜ KARTLARI VE BEEBREED KAYIT SİSTEMİ

Yine oldukça dikkatinizi çekecek bir konu ile karşınıza çıkıyorum. Bu yazının hazırlanmasında, örnek damızlık kartlarının tedariğinde, kartların nasıl okunacağı ve ana arı damızlık kartlarının Avrupa beebreed.eu sisteminde nasıl kontrol edileceği hakkında yardım ve bilgilerini esirgemeyen, aslen Bulgaristan Türkü olup, Almanya'da ikamet eden arıcı Kemal AliOsman (Kml Tzgl) beye buradan teşekkürlerimi bir borç bilirim.

Kısa bir giriş yaparsak, Avrupa beebreed.eu web sitesi, Almanya'nın Hohen Neuendorf kentinde bulunan Arıcılık Araştırma Enstitüsü'nün sorumluluğunda, damızlık arıların soy kütüğüne ait veri tabanıdır. Bu web sitesi, arı soy kütükleri hakkında bilgi almak isteyen herkese açıktır. Kayıtlara erişmek için üye olmaya gerek yoktur. Karniyol, Avrupa siyahı, İtalyan, İber, Yunan, Sicilya, Karpat, Malta arısı ve Friuli ( İtalyan x Karniyol doğal melezi) arısı da dahil toplam 9 arı ırkının damızlık soykütüğü kayıtlarına ulaşılabilir.

Sisteme kayıtlı ana arı üreticileri tarafından, her yılın sonunda bir önceki yıl doğmuş ve test edilmiş ana arıların yeni kayıtları sisteme girilmektedir. Sisteme, Avrupa'nın birçok ülkesi ve Ukrayna dahildir. Beebreed, aslında başlı başına oldukça geniş anlatılması gereken bir sistemdir. Hem geniş anlatımlı yazıya dökülmesi gereken, hem de teknolojik imkanlar da kullanılarak canlı yayın veya youtube videosu ile pekiştirilerek anlatılması gereken bir konudur.

Bu yazıda, Avrupa damızlık arı üreticileri tarafından satılan ana arılar ile birlikte verilen ana arı damızlık soykütüğü (kimlik) kartlarının nasıl okunacağı, anlamları ve hangi bilgilerin bulunduğu konusunda bilgi paylaşacağım. Kartlar çoğunlukla Almanca olup, kartlar ana arıyı satan birinci derece sorumlu kişi tarafından doldurulur. Birinci derece sorumlu kişiler, her zaman ana arıyı üreten damızlıkçı olmayabilir. Bazen soy kütüğüne kayıtlı analardan üretilmiş bakire anaları satın alıp, suni tohumlama yoluyla dölleyip satan, suni tohumlamacı da olabilir. Ana arı üreticileri, yıl içinde lisanslı damızlık analardan ürettikleri ana arıları, suni tohumlama yoluyla tohumlayarak veya izole bölgede çiftleştirerek; hem kendileri için hattın devamını sağlayıp, hem de ihtiyaç fazlası olan ana arıları satışa sunabilmektedirler.

Soykütüğü sistemine kayıtlı damızlık bir ana arıdan üretilen bir ana arının, kendisinin de ileride beebreed soy kütüğüne kayıt olabilmesi için gereken şartlar vardır. Öncelikle, bu ana arının da ya izole bir bölgede kayıtlı erkek arılarla, izole bölge sorumlusunun onayıyla çiftleştirilmedir. Ya da bir suni tohumlama istasyonunda, kayıtlı erkek arılardan alınmış spermlerle ve yetkili bir suni tohumlamacının tohumlamış olması gereklidir. Bu iki resmi yoldan biriyle çiftleştirilmemiş hiçbir ana arı soykütüğüne kayıt olamaz. İlave olarak, bu noktadaki ana arılar en az bir yıl (bazen 2 yıl) süren bir teste tabi tutulurlar. Testten geçmiş ana arılar, Beebreed sisteminde damızlık ana arı olma şartlarını sağlamış olur.

Ayrıca, yukarda anlattığım şekilde bir yol izlense bile, ana arının testini yapan sahibi beebreed.eu sisteminde kayıtlı bir üretici değil ise, bu ana arı, soykütüğü kaydına dahil olamaz, işlenemez. Örneğin;

Almanya'da ikamet etmekte olan bir hobi arıcı, Beebreed sistemine kayıtlı bir üreticiden, kayıtlı bir ana arıdan üretilen ana arıyı satın almış olsun. Ana arının yeni sahibi arıcı, bu anadan bakire analar üretip, Almanya'da izole bir bölgede, lisanslı erkek arılarla çiftleştirebilir. İzole bölge sorumlusundan, resmi bir ana arı kimlik kartı alabilir. Bu ana arı kimlik kartı, çiftleşme kaydının ispatı niteliğindedir. Herşeye rağmen bu ana arının, hem ana tarafı hem de çiftleştiği erkek tarafı soykütüğüne kayıtlı arılar olduğu halde ve bu ana arı bir yıl süreyle teste tabi tutulsa bile, bu ana arıyı test eden sahibi Beebreed kayıtlı üreticisi olmadığı için, ana arıyı sisteme kaydettiremez. Bu hobi arıcının elindeki ana arı kendisi için damızlık bir ana arıdır. Fakat, sisteme kayıtlı damızlık bir ana arı değildir. Aşağıda bu durumda olan, çok benzer bir kart örneğini paylaşıyorum. Umarım anlaşılmıştır.

Damızlık adayı ana arıların testi konusunda kısa bir bilgilendirme ekleyelim. Damızlık adayı ana arılara testleri, arının sahibi üretici veya başka bir üretici veya damızlık arı test merkezlerinden biri yapabilir. Bu konuda kararı arının sahibi vermektedir. Ancak, Beebreed sisteminde test sonuçlarının en değerli kabul edildiği yer öncelikle test merkezleridir. İkinci derece değerli kabul edildiği yer, ana arının başka arıcılar tarafından test edilmesidir. Arının sahibi üretici tarafından yapılan testleri de Beebreed sistemi elbet kabul etmektedir fakat diğer ikisi kadar değerli kabul edilmemektedir.

Şimdi asıl konumuza dönersek, Avrupa Beebreed sistemine kayıtlı olan ana arıdan üretilen, çiftleşmiş bir ana arı satın alındığında, birlikte verilen ana arı soykütüğü kartının (bazen kimliği de deniyor) nasıl okunacağı, içindeki bilgilerin neler olduğuna bakalım. Aşağıda sizler için yan yana iki örnek ana arı kartı paylaşılmıştır. Diğer bütün kartlar tıpatıp aynı olmasa da, içerik açısından birbirlerinin benzeridirler.

Aşağıdaki resmi, (Blog sayfası özelliği nedeniyle), net okuyamayan arkadaşlar olabilir. Resmin üzerinde iken, mouse ile sol tuşa tıklarsanız ekrana daha büyük ve net olarak gelecektir. İsterseniz, mouse sağ tuşuyla tıklayıp,"Resmi farklı kaydet" ten bilgisayarınıza kaydedebilirsiniz.

Yukarıda, yan yana iki örnek kart bilgilendirme amacıyla paylaşılmış olup, herhangi bir kişi veya kurumun reklamını yapmak gibi bir amacım yoktur. Ana arı soykütüğü (=kimlik) kartları, ülkeye, birliğe, izole bölgeye veya üreticiye göre görünüş olarak biraz değişiklik gösterse de temel olarak aynı sistemle hazırlanırlar.

Örneğimizdeki iki adet ana arı kartı, aynı damızlık ana arıdan üretilen 37 ve 6 sırt numaralı ana arılara aittir. Dikkat edelim; bu iki ana arıdan soldaki "…-37-20" soykütüğü numaralı ana arı satış amacıyla üretildiği için, DE 2-208-37-2020 numarasıyla beebreed sistemine kaydedilmemiştir ve beebreed.eu sisteminde görünmemektedir. Sağdaki "…-6-20" soykütüğü numaralı ana arı ise, üreticisi tarafından test edilip, bir yıl sonra DE 2-208-6-2020 numarasıyla BeBreed sistemine damızlık ana olarak kaydedilmiş ve kayıtlarda görünen bir ana arıdır. Bu her iki ana arının anası, damızlık olarak sistemde kayıtlıdır (ya da normalde analarının kayıtlı olması gerekiyor diyelim 😃 ).

Üst bölüm, adına kart düzenlenen ana arının, üretici tarafından atanan soykütüğü numarası, sırt numarası ve yılın rengi gibi bilgiler ile hemen altında, bu ana arının, damızlık anasının beebreed soykütüğü kayıt bilgileri yer alır. İlave olarak; damızlık ana arının doğum tarihi, ırkı, varsa hattı ve damızlık ana arının üreticisinin adı yer alır. Tamamı her kartta olmayabileceği gibi, daha fazla bilgi içeren kartlar da olabilir.

Alt bölüm, bu ana arının çiftleştiği erkek kolonileri hakkında bilgi içerir. En alt kısım çiftleşmenin doğal yolla izole bölgede mi, yoksa suni tohumlama yoluyla mı yapıldığının açıklamasını içeren bilgiler yer alır.

Gelin şimdi, sizlerin daha iyi anlayabilmesi için satır satır ayrıntılı açıklamaya başlayalım;

Landesverband Bayern Imker e. V. : Ana arıyı üreten arıcının üye olduğu birlik en üst kısımda yer almıştır. (Bayern Bölgesi Arıcılar Birliği)

Zuchnachweis 2020 : Satılan ana arının üretim yılını gösterir. Sezonun ana arısının hangi üretim yılına ait olduğunu buradan anlayabiliriz. Bazı üreticiler " Zuchnachweis" kelimesinden sonrasını boş bırakmaktadır (siz tahmin edin diye 😂).

Königin Zb. Nr. 2-208-37-20 : Satıldığı anda adına kart düzenlenen ana arının, üreticisi tarafından atanan soykütüğü numarasıdır (DE 2-208-37-2020 soykütüğü numarasıyla adına kimlik kartı düzenlenen ana arı, BeeBreed sisteminde kayıtlı değildir). Aslında en başta üretici kodunun olması gerektiğini yazalım ama çoğu üretici bu kurala tam uymamaktadır. Bazı üreticiler ise bu kısma örneğin sadece " 37-2020", "37-20" ve hatta sadece "37" bile yazabilmektedir. Bu durum, üreticinin ana arı kimlik kartlarını yazarken profesyonel yaklaşım sergileyip, sergilemediğine bağlıdır. Esasen, kuralına uygun düzenlenmiş bir kartta, soykütüğü kayıt numarası ile ana arı sırt numarasının aynı olması, ana arıyı satın alanlarda şüpheye yer bırakmaması açısından önemlidir ve beklenen bir durumdur. Aslında her alanda olduğu gibi, ana arı kimlik kartlarını dolduran kişilerin de, işini ciddi ve profesyonelce yapması gerektiği açıktır.

Ana arı soykütüğü kaydını oluşturan rakamlar dizisinin neyi ifade ettiğini kuralına uygun bir resimle açıklayalım.

Yukarıdaki örnekteki üretici Dieter Edelmann'ın Beebreed sistemindeki üretici kayıt numarası; DE 2-208 'dir (Almanya, 2. bölge, 208 kayıt numaralı damızlık üretici). Kalan 37 ve 20 rakamları ana arıya ait olup, bu ana arı 2020 üretim sezonunda üretilmiş ve üretici tarafından soykütüğü numarası ve sırt numarası 37 atanmış, satış amaçlı bilgileri karta doldurulmuştur.

Yukarıda ana arının kimliği sadece 37-20 olarak yazılmış olsa bile, hemen altındaki anasının soykütüğü kayıt numarasına bakarak eksik olan kısmı görebiliriz ( DE 2-208-……).

Zeichen : blau 37 : Sezonun ana arı rengi "mavi" ve ana arının sırt numarası "37".

Bazen ilginç şekilde, ana arının kayıt numarası ile sırt numarasının aynı olmadığı durumlarla karşılaşılmaktadır. Bu durum, kartı yazan üreticiden kaynaklanmakta olup, esasen tam kuralına uygun düzenlenmiş bir kartta, ana arı numarası ile sırt numarasının aynı olması gerekmektedir. Aksi durumlar, üreticinin güvenilirliğinin sorgulanmasına yol açmaktadır. Bu durumun bazı istisnaları vardır;

Üretici, 2020 yılı sezonu içinde aynı damızlık anadan, 150 adet anayı çiftleştirip satışa çıkardı ve elindeki sırt numaraları sadece iki basamaklı ise örneğin DE 2-208-127-20 (127 nolu) ana arısının sırtına 27 numarayı yapıştırabilir ve kartına blau 27 olarak işleyebilir. Bu kabul edilebilir bir durumdur.

Aklınıza takılabilecek bir konuda daha açıklama yapalım. Aynı örnekten devam edelim;

BeeBreed sistemi damızlık ana arı üreticisi Dieter Edelmann, BeeBreed sisteminde adına kayıtlı DE 2-208-2-2018 numaralı damızlık ana arısından 2020 yılı içinde satış yoluyla para kazanmak için, 50 tane ana arı ürettiğini varsayalım. Bunların bir kısmını izole bölgede, bir kısmını da suni tohumlama yoluyla çiftleştirmiş olsun. Ürettiği bu ana arılardan 4, 5, ve 6 sırt numaralı ana arıları, kendisine damızlık adayı olarak ayırıp, teste sokmuştur, diğerlerini de satmıştır. Kendisine damızlık olarak ayırdığı test edilmiş ana arıları, BeeBreed sistemine kayıt edecektir. Kayıt sonunda, bu arıların sistemdeki damızlık numaraları, sırasıyla şu şekilde oluşur. DE 2-208-4-2020, DE 2-208-5-2020, DE 2-208-6-2020. Satılan diğer kardeş ana arılar, (üreticisi tarafından yapılması gerekli testler yapılmadığından), 2020 yılı içinde doğan damızlık ana arılar olarak BeeBreed kayıtlarında görünmezler. Tek istisna, satılan ana arılardan birini, örneğin 23 sırt numaralı ana arıyı, BeeBreed sisteminde damızlık üreticisi olarak kayıtlı olan biri satın alır ve bu ana arıyı gerekli testlerden geçirip, kendi damızlığı olarak kullanmak isterse, bu ana arıyı kendi adına sisteme kaydedebilir. Ana arının sisteme kaydı sırasında üretici kodu değiştirilebilir veya aynı üretici kodu olan "DE 2-208-23-2020" ile sisteme kaydı yapılıp, yeni sahibi üreticinin kod numarasıyla, test edildiği kayıtlarda gösterilir.

Görüldüğü gibi, bir ana arının hem ana hem de baba tarafından damızlık soykütüğünün olması, onu sadece "muhtemel damızlık adayı" yapar. Fakat Beebreed sisteminde, damızlık adayı ana arının tescillenmesi için, en az bir yıl süren testten geçmesi gerekir. Test uygulanmış damızlık adayı analar, Beebreed sistemine kaydedildiği andan itibaren "damızlık ana arı" statüsüne kavuşur. Bazı üreticiler, ilave olarak ana arılarına morfometrik test uygulatabilir. (Kanat indeksleri, kıl uzunluğu, abdomen rengi gibi). Bu konu hakkında daha geniş bilgiye, "karniyol arılarının lisanslanması" adlı paylaşımımdan ulaşabilirsiniz. Yazıya okumak için tıklayınız.

Generationsfolge: 4 (veya F4), Üreticinin bu soydan kaç nesildir ana arı ürettiğini gösterir. Örneğimizdeki ana arı 4. nesildir. Bu kimlik kartına sahip anayı satın alan kişi; bu anadan ürettiği her ana arıya 1. nesil veya F1 olarak yazar. Çünkü, en son sahibindeki nesil sayısı, 1. nesildir. (Serbest çiftleşmeyle çiftleşen ticari "F1" ana arı ile buradaki "F1" birbirinden çok farklı terimlerdir ve birbirleriyle karıştırılmamalıdır). Bu bilgi her kartta bulunmayabilir. Ana arıyı satın alanlar için, çok gerekli bir bilgi de değildir.

Yukarıda paylaştığım ana arı kimlik kartını dikkatlice incelerseniz, ana arının bir ticari "F1" olduğunu fark edeceksiniz. Adına kart düzenlenen ana arının ticari bir "F1" olması ile kartında yazıldığı gibi, ana soyunun 4. nesli yani "F4" olması, kesinlikle aynı kavramlar değildir (Bakınız: Kartta Generationsfolge:4 yazıyor). Damızlık soykütüğüne kayıtlı DE 2-208-2-2018 nolu ana arıdan, üreticisi bakire ana arı üretip, bu anaya DE 2-208-44-20 nolu soykütüğü numarası vermiştir. Bu bakire ana arı, doğal yolla serbest çiftleştirildiği için, bu ana arı artık ticari bir "F1" ana arı olmuştur. Şaşırdınız değil mi? 😃 Yurtdışında ticari F1 ana arılara bile, bu tip kimlik kartları düzenlenmektedir. Bu konuda daha ayrıntılı bilgi almak isteyen arkadaşlar benim daha önce paylaştığım "F1 nedir?" adlı yazımı okuyabilirler. İlgili yazıya ulaşmak için mouse ile tıklayınız.Biz asıl kartlarımıza geri dönelim.

Schlüpftag : 12.06.2020 , Kimlik kartı düzenlenen bu ana arının doğum tarihidir.

Zb. Nr. Muttervolk : 2-208-2-2018 , Satılan ana arının, damızlık anasının BeeBreed sistemindeki damızlık soykütüğü kayıt numarasıdır.

Rasse / Linie : Ca / , Ana arının ırkı ve varsa hattı yazılır. Burada "Ca", Karniyol'un kısaltmasıdır.

Dieter Edelmann , Bu ana arının üreticisinin adıdır. Altını üretici kendi imzalar. Varsa kaşelenir.

Paarungnachweis , Anlamı "Çiftleşme Bilgileri" olup, sadece başlık kısmıdır.

Drohnenwölker des Züchters , Anlamı "Üreticinin Erkek Kolonileri" olup, sadece başlıktır.

Zb. Nr. :2-278-102-2017 , Erkek arı kolonisi (kolonileri) nin ana arısının, BeeBreed sistemindeki damızlık soykütüğü kayıt numarası. Adına kimlik kartı düzenlenen ana arının, çiftleştiği erkek arıların anasıdır.

Rasse : Ca / Züchter : Berninger , Erkek arıların ırkı " Ca: Karniyol " ve Erkek kolonilerinin ana arısının sahibi üreticinin adı " Berninger "

Eiablage seit: 31.06.2020 , Sezonda üretilen erkek kolonileri anasının, yumurtaya başladığı tarih " 31.06.2020 ". Bu tarih, ana arının yumurtasının görüldüğü ilk kontrol tarihidir.

Erkek arılarla eşleşme; doğal yolla izole bölgede veya bir suni tohumlama istasyonunda, erkek arıların spermleriyle tohumlama şeklinde gerçekleşir. Çiftleşmenin hangi yolla gerçekleştiği Almanca olan bu kartlarda şu şekilde anlaşılır;

Anerk. Belegstelle veya Belegstelle , Çiftleşmenin izole bölgede gerçekleştiği anlaşılır.

Anerk. Besamungstelle veya Besamungstelle, Çiftleşmenin suni tohumlama yoluyla gerçekleştiği anlaşılır.

Belegstelle 2-61 , Spessart , Çiftleşmenin gerçekleştiği izole bölgesinin kodu "2-61" ve izole bölgesinin adı "Spessart". Bu kod numarasıyla Beebreed sisteminde arama yaparak, izole bölge hakkında bilgiye ulaşabilirsiniz.

Besamungstelle 2-19 , Üst kısımda adı geçen erkek arıların spermleriyle, suni tohumlamanın yapıldığı suni tohumlama istasyonunun kodu "2-19". Bu kod numarasıyla Beebreed sisteminde arama yaparak, suni tohumlama istasyonu hakkında bilgiye ulaşabilirsiniz.

Suni tohumlama istasyonu denince, sadece alanında uzman kurum ve kuruluşlar aklınıza gelmesin. Bireysel olarak çalışan, kendini sisteme kayıt ettirmiş ve suni tohumlama istasyonu kayıt numarası almış şahıslarda akla gelmelidir. Suni tohumlama istasyonunun adresi, suni tohumlamacının ikamet ettiği ev bile olabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, suni tohumlamacının Beebreed sistemince kabul edilmiş ve suni tohumlamacı olarak kaydının olmasıdır. Bu şekilde, kayıtlı suni tohumlamacıların yaptığı suni tohumlamalar resmi olarak kabul görmektedir.

En alt kısımda ise; bu ana arının çiftleştiği izole bölge sorumlusunun adı, imzası ve varsa kaşesi yer alır. Eğer çiftleşme sağ taraftaki karttaki gibi suni tohumlama yoluyla yapıldıysa, suni tohumlama istasyonu sorumlusunun veya suni tohumlamayı yapan kişinin adı, imzası ve varsa kaşesi yer alır.

Özet olarak, adına kart düzenlenen ana arılar, her ne kadar Beebreed sisteminde kayıtlı olmasalar da, "muhtemel damızlık adayı"dırlar. Buradaki önemli bilgi, "damızlık adayı ana arı" ile "damızlık ana arı"nın farkıdır. Damızlık adayı ana arıların, en az bir yıl süreyle (bazen iki yıl) birçok verim özelliği test edilip, sonuçları kayıt altına alınır. İşte bu test edilmiş ve sistemde tescillenmiş ana arılar, artık damızlık ana arı olarak adlandırılırlar.

Örneğimizdeki ana arının doğum tarihinin "2020" ve onun anasının doğum tarihinin "2018" olduğuna lütfen dikkat ediniz. 2018 doğumlu ana arı, 2019 yılında test edilmiş ve 2020 yılı baharında kendisinden ana arılar üretilmiştir.

Ancak yukarıda açıklamasını yaptığımız normal damızlık test süreçlerinin tamamı, bütün üreticilerde böyle yürümeyebilir. Yine örneğin bazı üreticiler, 2018 yılı doğumlu damızlık adayı ana arısını 2019 yılında test ederken, yaz sezonu bal verimi sonuçlarının çıkıp, testin sonuçlanmasını beklemeden, haziran ayı civarında bu ana arıdan ana arı üretimi yapabilir. Bu işlemin sebeplerini şöyle açıklayabiliriz;

1)- Damızlık adayı ana arının hazirana kadar kışlama, bahar balı, kuluçka alanı, doğurganlık, uysallık gibi diğer bazı verimleri test edilmiş ve geriye sadece yaz sezonu bal verimi testi kalmıştır. Bu ana arının damızlık ana arı olarak değerlendirilme ihtimali, üreticisi tarafından yüksek ihtimal olarak görülmüş olabilir. Üretici bu durumda bir yıl kaybetmeye gerek olmadığına karar verilebilir. Ve bu ana arı sisteme henüz kayıtlı değil iken, kendisinden ana arı üretimi yapılabilir. Hatta, yaz sezonu bal verimi testi eksik olarak, sisteme kaydı yapılmış olabilir.

2)- Test tam olarak tamamlanmadan, üstün vasıflı olduğu önceden görülen analardan erken üretim yapmak , üretim risklerini de ortadan kaldırabilir. Örneğin, testini yüksek puanla geçmiş bir ana arı, koloni kontrolleri sırasında bir hatayla ezilip, ölebilir veya çerçeveden düşüp kaybolabilir. 2 yıl boyunca büyük emek harcanmış, yüksek damızlık değeri olan bir ana arının, kendisinden hiç ana arı üretilemeden kaybedilmesinin, üreticisinde yaratacağı büyük depresyonu tahmin edebilirsiniz. Bu nedenle güvenlik amaçlı, damızlık olma ihtimali yüksek ana arılardan da test yılı içinde ana arı üretilebilir.

3)- Damızlık adayı ana arıdan test yılı içinde ana arı üretmek, aynı zamanda ana arının 2. yaşında torunlarının da elde edilmesine olanak sağlar. Örneğin, 2018 doğumlu anadan 2019 test yılında ana arı üretip, 2020 yılında bu kızlarından ana arının torunları üretilebilir. 2020 yılında torunları takip ve kontrol edilerek, bu analara büyük annesinin özelliklerinin ne oranda aktarıldığı izlenebilir. Bu şekilde 2018 doğumlu ana arının, 2020 yılında 2 yaşındayken yavrularına ve torunlarına, özelliklerini ne kadar aktarabildiği tespit edilebilir.

Yukarıda açıkladığım sebeplerle üretilmiş ve Beebreed sistemi içinde damızlık olarak kaydedilmiş ana arılarla karşılaşabilirsiniz. Kısaca, "Damızlık ana arılar mutlaka iki yaşındayken, ana arı üretiminde kullanılır veya kullanılmalıdır" tarzı bir yaklaşım her zaman doğru değildir. Beebreed sisteminde bu durumla karşılaşmak çok normaldir.

Yukarıdaki şemada grafiksel gösterimle, damızlık bir ana arının soykütüğü kaydını görüyorsunuz (Beebreed.eu). 2021 doğumla ana arının anasının 2020 doğumlu ve onun da anasının 2019 doğumlu olduğuna dikkat ediniz.

Son olarak, ana arı soykütüğü kimlik kartlarında en gerekli, olmazsa olmaz bilgiler;

1)- Kimlik kartında "Zb. Nr. Mutter" veya "Mutter Zb. Nr."veya "Mutterkönigin(2a)"yazan yerin karşısında veya alt sırasında, ana arının üretiminde kullanılan damızlık ana arıya ait soykütüğü sayıları kümesi , örneğin "2-208-2-2018" gibi,

2)- Kimlik kartında "Paarungnachweis" başlığının alt kısmında erkek kolonilerinin damızlık ana arısına ait soykütüğü sayıları kümesi, örneğin "2-278-102-2017" gibi bilgilerin mutlaka olması gereklidir.

Evet, bu şekilde ana arı kimlik kartlarını baştan sona açıklamış olduk. Aşağıda ise, Türkiye'de ana arı kimlik kartlarından kaynaklanan bir sorunu, son yıllarda birçok tartışmaya neden olmuş bir konuyu irdeleyelim.

Türkiye'de bu konudaki büyük sorunun, farkında olduğumu belirtmek isterim. Ne yazık ki, yurtdışından sertifikalı ana arı getirmek hayaliyle yüzlerce, hatta binlerce euro bedellerin ödendiğini duymaktayız. Her sektörde olduğu gibi, bizim arıcılık sektöründe de, emek hırsızı kişiler var ne yazık ki. Ödenen meblağların yüksekliği, emek hırsızı dolandırıcıların iştahını kabartmaktadır. Buradan dürüst insanları da tenzih ederim.

Bildiğiniz gibi, yurt dışından arı ve ana arı girişi yasaktır. Fakat oldukça yüksek miktarlarda ana arı, kaçak yollarla yurda sokulmaktadır. Bu noktada, hem yasaklayanların hem de yasaya rağmen kaçak ana arı getirenlerin kendilerine göre haklı olduğu konular vardır. Yasağın sebepleri arasında; yurda balarısı hastalık ve parazitlerinin kaçak yolla sokulmasının önlenmesi, yerli Anadolu ve Kafkas arılarımızın ve ekotiplerinin melezlenme ile yok olma tehlikesi altına girmesinin önlenmesi gibi konular oluşturuyor. Kaçak yolla ana arı getirme sebeplerinin başında, Türkiye'de gerek sabit arıcılıkta gerekse gezginci arıcılıkta ihtiyaçlara cevap verebilecek yüksek vasıflı bir yerli arının bulunmaması yer almaktadır. Elbet yerli arıların ıslahı konusunda son 10-15 yılda birçok çalışma yapılmıştır fakat geldiğimiz son noktada ortaya tam bir sonuç konamamış, birçok karakter yönünden üstün verimli ıslah edilmiş bir arı üretilememiştir. Islah edilmiş yüksek verimli ırklara olan ihtiyacın yurt içinde karşılanamaması, arıcıları yasağa rağmen kaçak yollarla ve çok yüksek bedellerle ana arı teminine yöneltmiştir.

Maalesef, yukardaki satırları yazmaktan hiçbir zevk duymadım. İçim yanarak doğruları söylemek zorundayım. Beni, bu satırları yazdığım için eleştiren çok olacak, hatta benim bir Anadolu arısı aşığı olduğumu bilmeden, yurtdışı yabancı ırkların hayranı olmakla suçlayacak insanlar çıkacaktır. Fakat, mevcut durumda birilerinin çıkıp "Kral çıplak !!!" demesi gerekiyor. Sorunları serbest bir şekilde, özgürce ve açıkça konuşmadan, çözüm yollarını geliştirmemiz mümkün değil. Bir çözüm veya alternatifin olmadığı bir ortamda, yasaklamayla hiçbir yere varılamıyor ne yazık ki.

Tekrar konumuzun özüne dönersek, piyasa da üçüncü taraf kişilerce, yurt dışındaki kalitesiz analara sahte kimlik kartları bastırılıp, düzenlendiğini ve bu kalitesiz ana arıların yüksek fiyatlarla Türkiye'de satıldığını duymaktayız. Ya da Beebreed sisteminde kayıtlı, fakat damızlık olarak vasat düzeyde, çok daha düşük ücretlerle satılması gereken anaların, sanki bir altın, bir elmasmış gibi çok yüksek fiyatlarla satıldığını da duymaktayız. Hatta ve hatta Türkiye'de üretilmiş ana arılara, teknolojik imkanlar dahilinde, renkli tarayıcı ve yazıcılar kullanılarak, başka ana arılara ait gerçek soykütüğü kimlik kartları aslının tıpkısı olarak çoğaltılıp, düzenlenmektedir. Bazı kartlardaki gerçek ıslak imzalar ve mühürler çok iyi şekilde taklit edilmektedir. Zamanla bu yazdığımız yöntemlerden, daha farklı sahtekarlık şekilleri de geliştirilebilir. Ne yazık ki soykütüğü kimlik kartı sistemi, alıcının doğrudan satıcı ile irtibat kurması dışında, aracılarla işlediği sürece her zaman ihtimal dahilinde suistimale, sahtekarlığa, dolandırıcılığa açıktır. Birçok arıcı dolandırıldığının farkında bile olmamakta, farkına varanlar ise; ana arının kaçak yollarla temini nedeniyle kanuni yollara başvuramamaktadır. Bu durum dolandırıcıların, daha da cesaretlenmesine neden olmaktadır.

Ana arı kimlik kartları, www.beebreed.eu web sitesine girilerek kontrol edilebilir. Hem ana arısı hem de erkek arı kolonisi kayıtları kontrol edilerek karttaki bilgilerle karşılaştırılıp, kontrol ve sağlaması yapılabilir. Kart üstündeki isimler, imzalar, kaşeler , gerçek olduğuna inanılan başka kartlardaki isim ve imzalarla karşılaştırılabilir (fakat birebir aynı sahteleri üretiliyor). Hatta, kartı düzenleyen üretici ile irtibat kurulup, kendisinden doğrulama bilgisi alınabilir.

Sizlere bu yazıda beebreed sistemine nasıl girip dolaşabileceğinizi, hangi bilgilere ulaşabileceğinizi bu yazıda vermek isterdim ama yazımız oldukça uzun oldu. Beebreed sitesi hakkında bilgiyi başka bir yazıda hazırlamak istiyorum. Umarım, güzel ve bilgi açısından doyurucu bir yazı hazırlamayı başarırım.

Buradan, verdiği bilgiler sayesinde bu yazıyı kaleme aldığım, Almanya'dan arıcı Kemal AliOsman (Kml Tzgl) beye tekrar teşekkürlerimi belirtmek isterim. Faydalı olması dileklerimle, selamlar.

Kaynak: Pendore Blogu — çeviri/derleme. Hakan Bozkurt

İlgili içerik: Ana arı satışı · Ana arı üretimi · Arı ırkı bulucu