OĞUL ÖNLEMEDE "WAKEFORD YÖNTEMİ"
🎬 AnaArıcı yapay zekâ seslendirmeli video
50 yıldan uzun süredir kullandığım, basit bir oğul önleme yöntemidir. Arıcılık yönetimi ve idare teknikleri konularında, benim üzerimde büyük etkiye sahip eski bir arıcı olan George Wakeford'tan öğrendim. Birçok modern kitapta bulunmayan, eski bir yöntemdir. Özel bir adı yoktur. Bu nedenle kolaylık sağlamak amacıyla, "Wakeford Yöntemi" adını verdim.
Oğul yüksükleri oluşturmuş bir koloniyi fark ettiğinizde, örneğin ana arı veya oğul gitmiş olabilir veya yeni ana arılarınız oluşmuş olabilir ( birkaç daha farklı şekil de olabilir ). Burada tüm durumlarla uğraşamam. Bu nedenle, ne yapılması gerektiğini ve yapacağınız herhangi bir eylemin olası sonuçlarını anlamanız gerekecektir. Bütün oğul kontrol yöntemlerinde olduğu gibi, bir koloninin oğul verme prosedürünü ve yöntemin neyi başarmaya çalıştığını anlamalısınız. Aksi takdirde, muhtemelen başarısız olursunuz.
Oğul eğilimini yönetme ve azaltmada başarılı olmak için, ana arının yaşam döngüsünü, ana arı çıkarıldığında kolonide ne olduğunu, koloni ve hava koşulları doğru koşullar altındaysa arıların her türlü ana arı yüksüğü yapabileceğini, hatta süpersedür ve anasız kalma sonucu acil durumlarda bile oğula gitme olasılığının olduğunu anlamanız gerekir. İkincisi, arıcıları sıklıkla hazırlıksız yakalayan bir şeydir, çünkü yaygın olarak satılan ticari anaların oğula gitmeyeceği öğretilir ve bunun olmadığı belirtilir.
Oğul önleme ve kontrolü, dolu ana arı hücreleri gördüğümde panik önlemi olarak değil, yıl boyunca arıcılık yönetimimin bir parçasıdır. Tüm arıcıların, her koloninin her yıl oğul vermeye çalışacağını varsayması gerekir, ancak önceden hazırlık yaparak şansı birkaç şekilde azaltmaya çalışırım.
Bir koloninin oğula gitme hazırlığını azaltmak için bazı önlemler:
1)- Ana arı Hücre Sayısı (AHS) : Bu sayı ne kadar yüksekse, arılar o kadar çok sayıda oğula gider. Ne kadar düşük sayıda ise, o kadar az oğul çıkar. Oğul için ana yüksükleri gördüğümde, sayıyı not alırım ve sadece AHS değeri 10-12'den fazla olmayan kolonilerden ana arı yetiştiririm, bu da arılarıma uygundur. Bu rakamı bölgenize ve arılarınıza göre ayarlamanız gerekebilir. Daha yüksek sayıya sahip olanlar, diğer kolonilerde olmayan güzel bir özelliğe sahip olmadıkları sürece, ayıklanır. Bu tercihim, arı ıslah yönetimimin önemli bir parçasıdır ve oğul oluşumunun azaltılması seçim kriterlerimden biridir.
2)- Her zaman sezonda, çok erken bir adet ballık eklerim. Aksi takdirde ilkbaharda birkaç gün süren sıcak hava genellikle arıların kuluçkalıkların etrafına polen ve nektar koyması (bloke) ve ana arıyı sıkıştırması anlamına gelir. Bu, koloninin yavaş gelişmesine, daha sonra yiyecek arama gücünün azalmasına ve ayrıca oğul verme ihtimalinin artmasına neden olabilir.
3)- Standart tek kat kuluçkalık ile çalışıyorum. Bu yüzden çok yüksek düzeyde üretken olmayan arılara ihtiyacım var. Ana arı, kat üstüne katları yumurta dolduruyorsa, o zaman benim için çok üretkendir ve ilk fırsatta ayıklanır. Tüm anaların kanadını kesip işaretliyorum, bu da bana 14 gün aralıklı kontroller yapma olanağı sağlıyor. Bir koloni oğul verirse bir ana arıyı kaybetmiş olabilirim, ancak arıları kaybetmem.
4)- Sezonun başlarında, iyi yavru petekleri elde etmek için kuluçka katı için temel petekleri önce ballık olarak yerleştiriyorum. Ancak temel petekli çerçevelerin kuluçkalığa doğrudan yerleştirilmesi durumunda, arılar genellikle dengesiz petekler yapar. Uyguladığım bu yöntem, kolonilerdeki oğul verme olayını azaltmaya yardımcı olabilir.
5)- Kolonileri tam güneş altına koymuyorum, çünkü bunun oğul verme olasılığını artırdığından ve arıları strese soktuğundan eminim.
Yukarıdakiler, oğul verme olayını azaltmak için yapabileceğim şeylerdir, bu yüzden dolu ana arı hücreleri görene kadar 14 günlük kontrollere devam ediyorum. Sonra aşağıdaki seçeneklerden birini yapıyorum, ancak elbette koşullara uyacak şekilde değişiklikler olabilir.
14 gün arayla kontroller yaparken, bir incelemede kesilmiş bir ana arı ve mühürlenmiş ana arı hücreleri görmeniz mümkündür. Durum buysa, koloni oğul vermeye çalışmış olabilir. Bu nedenle ana arı kovandan çıkmış olabilir. Çok uzağa seyahat edemez. Bu yüzden kovanın etrafına veya altına bakın, bir arı oğulu veya golf topu büyüklüğünde küçük bir arı kümesi bulabilirsiniz. Alternatif olarak kovana geri dönmüş olabilir, ki bu oldukça yaygındır.
Kolonide kapalı ana arı hücreleri bulup bulmadığınıza ve hangi aşamada olduklarına bağlı olarak üç seçenek sunuyorum. 14 gün arayla kontroller yaparak üç olasılıktan herhangi biriyle karşılaşabilirsiniz. 7 gün arayla kontroller yaparsanız, yalnızca 1. Olasılık ile karşılaşmanız gerekir.
Anlama kolaylığı için, üç durumu ayrı ayrı ele alacağım. Sadece birine konsantre olun, onları karıştırmaya çalışmayın.
1. Olasılık: Sadece kapatılmamış ana arı yüksükleri var ve ana arı hala kovanda.
Yumurtalı olanlar da dahil olmak üzere tüm ana arı yüksüklerini bozun, çünkü hangisinin hangi yaşta olduğunu bilmiyorsunuz. Arıları peteklerden silkelemeniz gerekebilir. Boşluklara, kenarlara ve çerçeve alt çıtalarının altına yapılmış ek peteklere dikkatlice bakın. Bir veya iki adet ballık ekleyin. Sezonun başlarında çok ballık koymaktan korkmayın.
7 gün sonra geri dönün. İçi dolu ana arı hücresi yoksa, arıları geçici de olsa tatmin etmişsinizdir. Gerekirse daha fazla üst ballık ekleyin ve 14 günlük kontrollere geri dönün. Ana arı yüksükleri varsa, arılar oğul vermeye karar vermişlerdir, bu yüzden onları durdurmaya çalışmanın bir anlamı yoktur. Ana arı yüksüklerinin kesilmesi, zaman kaybı olacaktır ve özellikle bir ana arı yüksüğü atlanırsa, muhtemelen oğul olarak kaçmanın bir yolunu bulacaktır. Olumlu adımlar atmanız gerekir, bu yüzden aşağıdakileri yapın.
Ana arıyı kovandan alın. İyiyse, başka bir koloniye ana arı olarak verin veya onunla küçük bir ruşet oluşturun. Kötü bir ana arıysa, onu eleyin.
Bir sonraki gün veya daha sonra kapatılması muhtemel olan tüm ana arı yüksüklerini kesin. Bunun nedeni, bir sonraki denetiminizden önce ana arıların ortaya çıkmamasıdır. Tüm genç ana arı yüksüklerini bırakın.
7 gün sonra geri dönün. Hiçbir ana arı çıkmamış olmalı ve acil durum yüksüklerini oluşturabilecek genç işçi larvaları olmamalıdır. Ancak arılar genellikle bazı larvaları "yedeklediği" için bu durum kontrol edilmelidir.
Bir tanesi hariç, tüm ana arı yüksüklerini kesin. Muhtemelen yapılacak en iyi şey, koloniyi tamamen incelemek ve bırakılacak en iyi ana arı yüksüğünü tespit etmektir. Başka ana arı yüksüğüne ihtiyaç duyulmuyorsa, tüm ana arı yüksüklerini açığa çıkarmak için çerçevelerden arıları silkeleyin. Seçilen ana arı hücresinin bulunduğu çerçeveyi silkelemeyin, bunun yerine dumanlayın ve/veya bir kıl fırçasıyla arıları süpürün.
2. Olasılık: Mühürlenmiş ve mühürlenmemiş ana arı yüksükleri bulursanız.
Tecrübelerime göre; arılar mühürlenmiş ana arı hücrelerine sahip olduğunda, daha fazlasını yapmalarını durdurmak zordur, bu yüzden genellikle denemem.
Koloniyi tamamen inceleyin, ancak durumu tam olarak değerlendirene kadar hiçbir ana arı yüksüğünü kesmeyin.
Ana arıyı ve yumurta mevcudiyetini arayın. Yumurta yoksa, ana arının en genç larvaların yaşına göre kaç gün önce ayrıldığını anlayabilirsiniz. Ana arı hala kovandaysa, onu alın.
Ana arı kovanda değilse, bundan sonra koloniyi yukarıda 1. Olasılıktaki gibi işlem yapın, ancak en genç yumurtaların veya larvaların yaşını hesaba katmayı unutmayın.
Tüm mühürlenmiş ana arı yüksüklerini ve 2 gün içinde mühürlenmesi muhtemel olanları kesin. Bu, bir sonraki incelemenizden önce kraliçelerin ortaya çıkmaması içindir. Tüm genç ana arı yüksüklerini bırakın. Bazı ana arı yüksüklerini bırakmanız gerektiğini unutmayın, bu nedenle daha genç olanların varlığını görmeden hepsini kesmeyin.
Bir tanesi hariç tüm ana arı yüksüklerini kesin. Acil durum yüksükleri yapılmış olabilir, bu nedenle bunları dikkatlice arayın.
3. Olasılık: Ana arı yüksüklerin tamamı mühürlenmiş, mühürlenmemiş hiçbir ana arı yüksüğü yoksa.
Ana arı bir süredir, belki 6-7 gün önce terk etmiş olabilir. Bu durumda, ana arı yüksüklerinin bazıları çıkmaya yakın olabilir veya çoktan çıkmış olabilir. Ana arıya dönüştürülebilecek genç işçi larvaları kalmış olması pek olası değildir, ancak buna güvenmeyin.
Ortaya çıkmaya başlayan herhangi bir ana arı görürseniz, onları serbest bırakın. Başkaları da çıkmış olabilir, kapaklar geriye doğru kapanabilir ve yüksüklerin çıkmamış gibi görünmesini sağlar. Çıkmış olup olmadığını ve kaç tane olduğunu görmek için tüm mühürlenmiş yüksüklerin uçlarına dokunun.
Hiçbir ana arı çıkmadıysa, tercihen çıkmaya en yakın olanı olmak üzere hepsini kesin. Bu durum, arıların "yedekte tuttuğu" ve seçtiğiniz hücre çıkmadan önce acil durum hücrelerine dönüştürülebilecek ve mühürlenebilecek bazı işçi larvaları olması durumunda geçerlidir.
Koloniniz, çıkması için bıraktığınız bakire analarla dolup taşabilir ve koloniyi bir çalı üstü ana arısıyla bırakabilir. Bu nadiren olur, ancak bahsetmeye değer.
Tüm oğul kontrol yöntemlerinde olduğu gibi, bu karmaşık gelebilir, ancak bunun nedeni koloninizi açtığınızda karşılaşabileceğiniz çok sayıda olasılık olmasıdır. Daha yaygın olanlara değinmeye çalıştım. Daha önce de belirtildiği gibi, oğul oluşturma sürecini ve ana arının yaşam döngüsünü anlarsanız daha kolay olacaktır. Karşıma çıkan en basit yöntemdir.
Bu yöntem, bana 50 yıldan uzun süredir fayda sağladı ve hafta sonu arıcılarına uygundur. Ana arılarınızı kesmezseniz, sadece her 7 günde bir kontrol edin ve 2. ve 3. olasılıklar, zamanını geçmediğiniz sürece geçerli olmamalıdır. Arıcılığı karmaşık hale getirmek isteyenler için uygun olmayabilir, ancak yedek ekipmana ihtiyaç duymaz, bal üreten bir koloninin bütünlüğünü sağlar ve diğer oğul kontrol yöntemlerinden farklı olarak, koloni sayısında artışa neden olmaz, ancak isterseniz kovanlarınızda artış sağlayabilirsiniz.
Yavru molası olduğu için, beslenecek çok az yavru olduğundan bal veriminin önemli ölçüde artma şansı vardır. Ayrıca, başka bir kolonide hazırlanmış mühürlenmemiş erkek arı yavrularından oluşan bir çerçeve vererek, biraz varroa kontrolü yapma şansı da vardır.
Koloni iyiyse, ana arı yüksükleri daha zayıf kolonileri yeniden analandırmak için küçük çiftleştirme kutularına yerleştirilebilir veya koloninin kendisi zayıfsa, daha iyi bir koloniden alınan bir ana arı yüksüğü verilebilir. Bu yöntem, arıcının faydalanabileceği birçok fırsat sunar.
Kaynak: Pendore Blogu — çeviri/derleme. Hakan Bozkurt