ANA ARILARIMIZI NEDEN BİZ YETİŞTİRMELİYİZ?

Arıcı dostlarım merhaba. Bu yazıda biz arıcıların neden kendi ana arılarını yetiştirmesi gerektiğini açıklamaya çalışacağım. Biz arıcıların genel olarak hazır ana arı satın alma konusunda bir eğilimi var. Gerekçe olarak birçok sebepler ve mazeretler saymaktayız.

Ben ana arı yetiştirmekten ne anlarım? Zaten iyi bir ana arıyı yetiştiremem.

Benim arılığımdaki arılardan memnun değilim, daha iyi bir ırkla çalışmak istiyorum.

Komşunun tavuğu, bana hep kaz göründüğü için devamlı olarak bir arayış içerisindeyim.

Bushfarm web sitesinden Michael Bush (kendisi şu an yaşamıyor, web sitesi yayına devam ediyor) dışarıdan ana arı satın almanın sakıncalı veya olumsuz taraflarını şöyle sıralamış (Not: Aşağıdaki maddelerde ben uyarlama ve ilaveler yaptım).

MALİYET : Tipik bir ticari F1 ana arı satın almak çok da ucuz değildir. Nakliye ile beraber en az 80-100 TL gibi bir maliyeti vardır. Hatta daha yüksek fiyattan satan ana arı üreticileri (100-125 TL) de bulunmaktadır.

ZAMAN : Genellikle ana arı ihtiyaçları acil olarak ortaya çıkar. Günlük olarak ihtiyaçlarınıza cevap verecek bir tedarikçi bulmak imkansız gibidir. En hızlı tedarikler bile 3 gün ile sağlanabilirken, bahar ayları gibi ana arı talebinin çok olduğu zamanlarda, bu süre 2 haftalara hatta aylara kadar uzayabilir. Hatta bazı tedarikçilerden yaptığınız siparişlerin, hiç gönderilmeme riski olduğunu da göz ardı etmeyin.

İKLİME UYGUNLUK : Deneme yapmak için veya merak için kendi bölgenize uygun olmayan ana arılar getirmek gibi yanlışa düşülmektedir. Örneğin; Ege bölgesi koşullarında, Kafkas ve Karpat ana arılar, Doğu Anadolu şartlarında İtalyan ana arılar satın alınmaktadır. Bu uğurda yapılan masraflar, harcanan milli servet ve kaybedilen zamanın ve verimin hesabı yapılsa herhalde bir boğaz köprüsü daha yapılabilirdi.

AKAR VE HASTALIK DİRENCİ : Trake akarlarına dirençli arı yetiştirmek ve ıslahı kolaydır. Bu yönde bir tedavi uygulamazsanız, sonuçta doğal olarak dirençli arılar elde edersiniz. Amerikan Yavru Çürüklüğü (AYÇ) ve diğer kuluçka hastalıklarının yanı sıra, Varroa akarına direnci sağlamaya yardımcı olan hijyenik davranış özellikli (VSH) ana arılar, basit test yöntemleri uygulayarak elde edilip çoğaltılabilir. Ve neredeyse hiçbir ana arı üreticisi, bu özellikleri sağlamak amacıyla üretim yapmaz (Ana arılarınızın genetiği, başarılarında hiçbir pay sahibi olmayan insanlara bırakılamayacak kadar önemli ise). İşin gerçeği, ana arı ve arı satan insanlar aslında, daha önce satılan ana arı ve arılar başarısız olduğu zaman yeniden ana arı ve arı satarak daha fazla para kazanıyorlar. Şimdi burada bilerek başarısız ana arılar ürettiklerini söylemiyorum ama yukarda saydığım özelliklerde, kalıcı ana arılar üretmeleri için hiçbir gayretlerinin olmadığını söylüyorum. Temel olarak tedaviye ihtiyacı olmayan koloniler oluşturmak için kendi ana arılarınızı üretmeniz gereklidir.

KALİTE : Arıcılıkta başarı için, ana arıdan daha önemli hiçbir şey yoktur. Yetiştireceğiniz ana arıların kalitesi, bir ana arı üreticisinin kalitesini rahatlıkla aşar. Ticari bir ana arı üreticisinin yapamayacağı şeyleri yapmak için, ayırabilecek vaktiniz var. "Unutmayın ki, kişinin kendi arılığındaki damızlıkları akıllıca seçmesiyle yapabileceği ıslah ile, dışarıdan sürekli olarak bilinmeyen ana arıların getirilmesine göre, çok daha iyi işler başarılabilir." – Isaac Hopkins, Avustralya Arıcılık El Kitabı

HASTALIK RİSKİ : Dışarıdan alınan arı ve arı ürünleriyle, arılığınıza her zaman hastalık gelme tehlikesinin bulunduğunu göz ardı etmeyin. Ana arı kafesleriyle gelen arıları doğrudan kovanlarınızın içine koyduğunuzu unutmayın. Her türlü bakteriyel ve virus kökenli hastalıklar ile parazitleri kovanlarınıza kendi ellerinizle bulaştırabileceğinizi aklınızdan çıkarmayın.

Arılar ana arı yetiştirmeye dört koşuldan biri nedeniyle başlar:

–Acil Durum. Ana arı aniden kaybedildiği zaman, mevcut bazı işçi larvalarından yeni bir kraliçe yapılır.

–Süpersedür. Arılar, ana arının başarısız olduğunu düşünerek yenisini yetiştirirler.

–Üreme için Oğul Hazırlığı. Arılar, koloninin varlığını tehlikeye atmadan, kışın hayatta kalma şansı yüksek olan bir nesil oluşturmak için, yeterli sayıda arı ve yeterince stok ile sezonda oğula karar verir.

–Aşırı Kalabalık Koloni. Arılar, çok fazla arı olduğuna ve mevcut koşullar altında devam etmek için yeterli yer olmadığına veya yeterli depo olmadığına karar verirler, bu nedenle popülasyonun kontrolü için aşırı kalabalık bir oğul oluştururlar. Bu oğulun mevsim dışı hayatta kalmak için, çok şansı yok ama kalan arılar, koloninin hayatta kalma şansının arttığına inanır.

Hem Acil Durum hem de Aşırı kalabalıklaşmayı simüle edersek, ana arı üretimi için en fazla hücreyi ve en iyi beslemeyi alırız.

Bir arıcı, uygun yaşlı larvalarla ana arısız bir bölme yaparak, kolayca bir ana arı elde edebilir. Öyleyse neden ana arı yetiştirmek için uğraşalım?

Ana arı yetiştirmenin altında yatan konsept, istediğiniz özellikler için seçilen genetiğe sahip az sayıda kaynaktan, en fazla sayıda ana arıyı elde etmektir.

Kaynak konusunu açıklamak için bazı aşırılıkları inceleyelim. Güçlü bir kovanı ana arısız bıraktığımızı varsayalım. Yumurtlayan bir ana arının olmadığı bu 24 gün boyunca, ancak yeni bir ana arı yetiştirebilirler. Bu sırada ana arı, günde birkaç bin yumurta bırakabilirdi ve güçlü bir kovan bu birkaç bin yavruyu kolayca yetiştirebilirdi. Oysa ki bu kovanı ana arısız bırakarak, yaklaşık 30.000 veya daha fazla işçi arı potansiyelini kaybettik ve sadece bir ana arı üretimi ile sonuçlandık. Ve aslında, bu kovan birçok ana arı hücresi yaptı, ancak hepsi ilk olgunlaşıp çıkan bakire ana tarafından yok edildi.

Küçük bir çekirdek koloni hazırlarsak, birkaç ana arı hücresi oluşturan yalnızca birkaç bin anasız arımız olur ve bu birkaç bin arı, o dönemde yalnızca birkaç yüz işçi arı yetiştirebilirdi. Fakat yine birkaç ana arı hücresi yaptılar ve sonuçta sadece bir ana arı üretebildiler.

Çoğu ana arı yetiştirme senaryosunda, çok az sayıda arıyı anasız yapıyoruz ve işimiz bittiğinde çok fazla sayıda yumurtlayabilecek anayla sonuçlanıyor.

Ana arıların geldiği yer. Bir ana arı, tıpkı bir işçi gibi döllenmiş bir yumurtadan yetiştirilir. Farklı olan sadece dördüncü günden itibaren farklı beslenmesidir. Yani, yeni yumurtadan çıkmış bir işçi larvasını alıp bir ana arı hücresine (ya da arıları bir ana arı hücresi olduğunu düşünmeye ikna eden bir şeye) transfer ederek bir anaya (bölme ya da anasız) ihtiyaç duyan bir kovana koyarsanız, bunları ana arı olarak yetiştirir.

Çiftleştirme küçük kutularıyla ilgili önemli bir hatırlatma yapayım. Kanımca, çiftleştirme kolonileri için standart çerçeveler kullanmak çok daha mantıklı. İşte buna katılan birkaç arıcı:

"Ana arı yetiştiricilerinin bazıları, ana arılar çiftleşene kadar tutmak için yaygın olanlardan çok daha küçük çerçevelere sahip çok küçük bir çiftleştirme kutusu kullanırlar, ancak birkaç nedenden ötürü, hem ana arı yetiştirme hem de sıradan kovanlarda standart çerçeveye sahip olmanın en iyisi olduğunu düşünüyorum. İlk olarak, herhangi bir kovandan birkaç dakika içinde bir çiftleştirme kolonisi, iki veya üç çerçeve ve üstündeki arılarla çiftleştirme kovanına aktarılarak oluşturulabilir, daha sonra yine, herhangi bir zamanda bir çiftleştirme kolonisi oluşturulabilir. Veya çerçevelerin birbirine uygun olduğu, çok az sorunla başka bir koloniyle birleştirilebilir. Son olarak, yapmamız gereken yalnızca tek boyutlu standart çerçeveler var. Her zaman açıkladığım gibi, ilave olarak bir çekirdek kovanı kullandım ve başka herhangi bir şeye ihtiyaç yok. "- Isaac Hopkins, Avustralya Arıcılık El Kitabı"Bal üreticisi için çiftleştirme kutularında büyük bir avantaj yok gibi görünüyor. Ana arı yetiştirmek için 2 veya 3 standart çerçeveli çiftleştirme kullanması ve sonra bunları tam koloniler olarak oluşturması onun için daha uygun. Her bir çiftleştirme için tam ölçüde bir kovan kullanıyorum, sadece kovanın bir tarafına, yanlarında bir bölme ile 3 veya 4 çerçeve koyuyorum. Elbette, bir kovanda üç çerçeve arıdan daha fazla arı gerekir, ancak tüm kovanı kendine ait olan bir çekirdek oluşturmak biraz daha uygun. "- CC Miller, Arılar Arasında Elli Yıl"Küçük tip çiftleşme kutuları bir süredir çok çoğaldı, ancak artık sadece geçici bir heves olarak görülüyor. Arılar o kadar az ki doğal olmayan bir duruma düşüyorlar ve bu nedenle doğal olmayan bir şekilde çalışıyorlar. Kovanlarınızda kullanılan normal kuluçka çerçevesini alacak şekilde bir çiftleştirme kovanı kesinlikle tavsiye ederim. Kullandığım bir ikiz kovan, her bölme iki tam çerçeve ve bir bölme panosu alacak kadar büyük."- Smith, Basitleştirilmiş Ana Arı Yetiştirme "Sahip olabileceğim en iyi çiftleştirmenin, sıradan bir kovandaki bir veya iki çerçeve olduğuna ikna oldum. Bu şekilde, çiftleştirme kolonisi tarafından yapılan tüm işlemler, işleri bittikten sonra herhangi bir koloninin kullanımına hazırdı. Mevcut ana arıyı almamaya dikkat ederek, üzerindeki tüm arılarla birlikte bir kuluçka çerçevesi ve bir ballı çerçeve alın ve çerçeveleri çiftleştirmeyi oluşturmak istediğiniz bir kovana koyun. Kovanı koloninin büyüklüğüne göre ayarlamak için bölme tahtası kullanın. "- GM Doolittle, Bilimsel Ana arı Yetiştirme"Ana arı yetiştiriciliğinin ana amaç olduğu yerlerde, eğilim, mümkün olduğunca küçük kovanlar ve mümkün olduğunca az arı kullanmaktır, böylece mümkün olan en fazla sayıda ana arı mevcut ekipmanla üretilebilir. Ancak, en başarılı ana arıları yetiştiren arıcılar, çiftleştirme çekirdeklerine ve küçük çiftleştirme kutularına ciddi itirazlarda bulurlar ve çiftleştirme kovanları için standart çerçevelerden başka hiçbir şeyi savunmazlar. "- Frank Pellett, Pratik Ana Arı YetiştirmeJay Smith'ten bazı alıntılar (muhtemelen şimdiye kadar yaşayan herkesten daha fazla ana arı yetiştiren ünlü ana arı yetiştiricisi ve arıcı)

"İndiana'da, sekiz yıl ve iki aylık olgun yaşına kadar yaşayan ve yedinci yılında mükemmel işler yapan Alice adında bir ana arımız vardı. Bu ifadenin gerçekliğinden şüphe yok. Onu İndiana'nın Oakland şehrinde yaşayan, John Chapel'e sattık. Bahçesindeki arılıkta kanatları kesilmiş tek ana arıydı. Ancak bu nadir bir istisnadır. O zamanlar ana arının yumurta attığı ahşap hücreli yapay peteklerle deneyler yapıyordum. "- Jay SmithJay'in şöyle dediğini belirtmek isterim: "Ancak bu nadir bir istisnadır."

Bence üç yıl, bir ana arının yararlı hayatı için oldukça tipik olmuştur.

"Daha iyi bilip öğrenmesi gereken birkaç arıcı tarafından (ben de dahil olmak üzere) arıların bir ana arı yetiştirmek için çok aceleleri olduğu ve en iyi sonuçlar için çok yaşlı larvaları seçtikleri belirtildi. Daha sonraki gözlemler bu ifadenin yanlışlığını gösterdi ve beni arıların mevcut koşullar altında yapılabileceklerinin en iyisini yaptıklarına ikna etti."Acil durum yönteminin kullanılmasının sebep olduğu kalitesiz ana arılar, arıların kuluçka gömlekleriyle kaplı eski peteklerdeki sert hücreleri parçalayıp genişletememelerinin bir sonucudur. Bu olayın bir sonucu olarak, arılar işçi hücrelerini arı sütüyle doldurduktan sonra, larvaları genişletemedikleri dar hücrenin ağzına doğru dışarı çekerler. Daha sonra aşağıya doğru uzanmış küçük bir ana hücresi oluştururlar. Larvalar, hücrelerin dibindeki arı sütüne tam olarak ulaşamadıkları için tamamen yiyemezler. Bu nedenle kalitesiz ana arılar elde edilir. Ancak acil durumda kalan anasız koloni, kuvvetli ise ve günlük larvalar yeni peteklerde ise, en iyi ana arılar yetiştirilebilir. Ve lütfen unutmayın – Arılar asla çok yaşlı larvaları seçecek kadar büyük bir hata yapmayacaklardır. "- Jay SmithQuinby aynı fikirde görünüyor:

"Kuluçka için yeni petek istiyorum, çünkü hücreler bunda daha iyi, eski ve sert petekten daha iyi işlenebilir. Yeni petek dikkatlice kullanılmalı. Eski petek dışında hiçbir şey yoksa, hücreleri dörtte bir uzunlukta kalana kadar derinlemesine keserek kısaltın. Bıçağın pürüzsüz olması ve peteğin yırtılmaması için keskin olması gerekir. "- Moses QuinbyC.C. Miller'ın acil ana arılara bakış açısı

"Önceden inanıldığı gibi, anasız arıların bir ana arı yetiştirmek için o kadar acele ettikleri doğru olsaydı, bu amaç için çok yaşlı bir larvayı seçerlerdi, o zaman dokuz gün bile beklemek zor olurdu. Bir ana arı, on beş gün içinde olgunlaşır (yumurtanın yumurtlandığı andan itibaren ve larva yaşamı boyunca). Larva varlığının ilk üç gününde işçi larvaya verilen aynı gıda ile beslenir. Yani bir işçi larvası üç günden büyük veya yumurtanın yumurtlamasından sonraki altıncı günden sonra, iyi bir ana arı olmak için çok yaşlı olurdu. Eğer şimdi, arılar üç günden daha eski bir larvayı seçerlerse, ana arı dokuz günden daha kısa bir sürede ortaya çıkar. Arılar çok yaşlı larvaları tercih etmezler. Nitekim arılar, yeterince genç larvalar mevcutken çok yaşlı larvaları seçecek kadar zayıf bir muhakeme yapmazlar. Doğrudan deney ve birçok gözlemle kanıtladığım gibi. "- Arılar Arasında Elli Yıl, C.C. MillerUmarım bir nebze de olsa ufkunuzu açabilmiş, faydalı olabilmişimdir. Selamlar.

Kaynak: Pendore Blogu — çeviri/derleme. Hakan Bozkurt

İlgili içerik: Ana arı satışı · Ana arı üretimi · Arı ırkı bulucu